Σελήνιο

27/11/2013 08:42

Περιγραφή
Το Σελήνιο, που πλέον θεωρείται βασικό ιχνοστοιχείο για τους ανθρώπους και τα ζώα, βρίσκεται σε άνισες ποσότητες στα διάφορα σημεία της γήινης επιφάνειας. Η τοξικότητα του σεληνίου έχει σημειωθεί σε περιοχές όπου η περιεκτικότητά του στο έδαφος είναι υψηλή, αλλά η έλλειψη σεληνίου αποτελεί ένα πιο ευρέως διαδεδομένο πρόβλημα, το οποίο συμβάλλει στη στειρότητα, σε καρδιακά προβλήματα, παθήσεις των οφθαλμών και πρόωρη γήρανση. Το σελήνιο πραγματοποιεί τις κύριες λειτουργίες του ως μέρος του ενζύμου υπεροξειδάση της γλουταθειόνης. Η υπεροξειδάση της γλουταθειόνης είναι ένα αντιοξειδωτικό ένζυμο που προστατεύει τις ενδοκυτταρικές δομές από την επιβλαβή οξειδωτική δράση των ελεύθερων ριζών.

Χρησιμότητα
Το σελήνιο είναι γνωστό για τους εξής ρόλους του :
1) Διατήρηση της φυσιολογικής λειτουργίας του ήπατος.
2) Αντιοξειδωτική προστασία όλων των κυττάρων του σώματος.
3) Διατήρηση της υγείας της καρδιάς.
4) Καταστολή των βλαβερών επιδράσεων των βαρέων μετάλλων όπως του αρσενικού, του καδμίου, του υδραργύρου και του μολύβδου.
5) Παραγωγή των ευεργετικών αντιφλεγμονωδών προσταγλανδινών.
6) Παραγωγή της ορμόνης θυροξίνης.

Συνιστώμενη ημερήσια πρόσληψη (RDA)
Ανώτατο ασφαλές επίπεδο για ημερήσιο συμπλήρωμα = 200μg  Δεν υπάρχει Συνιστώμενη Ημερήσια Δόση (RDA) από την ΕΕ. Η προτεινόμενη μέση ημερήσια δόση του στη διατροφή από διατροφολόγους είναι 60μg για τις γυναίκες άνω των 19 ετών και 75μg για τους άνδρες άνω των 19 ετών.

Πηγές σεληνίου
Πηγές σεληνίου είναι οι παρακάτω τροφές: το καρύδι βραζιλίας (μπραζίλ νάτ), το κρέας, το κοτόπουλο, τα θαλασσινά, το ψάρι, τα αυγά, οι αναποφλοίωτοι καρποί (πχ προϊόντα ολικής αλέσεως), τα μανιτάρια και το σκόρδο. Η ποσότητα του σεληνίου σε τρόφιμα φυτικής προέλευσης εξαρτάται από την περιοχή και το είδος του χώματος.

Έλλειψη
Η έλλειψη σεληνίου εμφανίζεται παραδοσιακά σε περιοχές όπου το έδαφος είναι ιδιαίτερα φτωχό στο μέταλλο αυτό. Παρόλα αυτά, ο σύγχρονος τρόπος ζωής μας επιτρέπει να εμπλουτίζουμε τη διατροφή μας με τρόφιμα από πολλές διαφορετικές χώρες, με αποτέλεσμα η έλλειψη σεληνίου να μην αποτελεί πλέον πρόβλημα. Μια ασθένεια που οφείλεται σε έλλειψη σεληνίου είναι η νόσος του Keshan, που πήρε την ονομασία της από την επαρχία της Κίνας που έχει τα χαμηλότερα επίπεδα σεληνίου στον κόσμο. Τα κύρια συμπτώματα αφορούν την καρδιά και ειδικότερα τη μειωμένη απόδοση του καρδιακού μυός. Μια άλλη γνωστή ασθένεια που οφείλεται σε έλλειψη σεληνίου είναι η νόσος του Kaschin-Beck, η οποία επηρεάζει το χόνδρο των αρθρώσεων.

Τοξικότητα
Έχει αποδειχθεί ότι διαταραχή στη ρύθμιση του σεληνίου εμφανίζεται σε δόσεις άνω των 750μg, ενώ σε ενήλικες που λάμβαναν 900μg σεληνίου ημερησίως παρατηρήθηκε επιδείνωση της φυσικής κατάστασης των νυχιών και απώλειά τους.

Αλληλεπιδράσεις
Δεν υπάρχουν γνωστές αλληλεπιδράσεις και αντενδείξεις του σεληνίου με φάρμακα. Η βιταμίνη Ε είναι ένας πολύ σημαντικός συνεργιστικός παράγοντας που ενισχύει τα ωφέλιμα αποτελέσματα του σεληνίου και αντιστρόφως.

Θεραπευτικές χρήσεις
Οι ομάδες των ατόμων που εμφανίζουν ειδικότερα μεγαλύτερο κίνδυνο για έλλειψη σεληνίου είναι οι χορτοφάγοι, οι ηλικιωμένοι, οι έγκυες γυναίκες και αυτές που θηλάζουν, και οι καπνιστές. Κάθε μια από τις παραπάνω ομάδες μπορεί να λάβει σελήνιο με τη μορφή συμπληρώματος, παρόλο που θα πρέπει να γίνουν επίσης προσπάθειες βελτίωσης της διατροφής.

Σελήνιο και ρευματοειδής αρθρίτιδα
Μια μελέτη που πραγματοποιήθηκε σε κλινική της Νέας Ζηλανδίας έδειξε ότι μόνο το 6% των ασθενών με ρευματοειδή αρθρίτιδα λάμβανε την κατάλληλη ημερήσια δόση σεληνίου. Η μελέτη κατέληξε στο συμπέρασμα ότι είναι αναγκαία η χρήση συμπληρώματος σεληνίου από άτομα με ρευματοειδή αρθρίτιδα.

Leave a Reply