Χιονίστρες

19/02/2014 09:20

Οι ασθενείς που επισκέπτονται τον ρευματολόγο για τις χιονίστρες έχουν σταλεί από κάποιο γιατρό, άλλης ειδικότητας, που θέλει να αποκλείσει το σύνδρομο Raynaud ή κάποια πάθηση του κολλαγόνου σχετική με αυτό, όπως η σκληροδερμία. Οι χιονίστρες είναι δερματική πάθηση και αφορά φλεγμονή του δέρματος από εξαγγείωση στοιχείων του αίματος από τα μικρά επιφανειακά αγγεία του δέρματος στους παρακείμενους ιστούς. Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν ερυθρότητα του δέρματος, οίδημα, κνησμό, πόνο, αίσθημα καύσου και σπανιότερα φυσσαλίδες ή έλκη στα άκρα των δακτύλων των άκρων χεριών και ποδών, της άκρης της μύτης ή τους λοβούς των αυτιών. Ο ασθενής αναφέρει ότι είχε  προηγουμένως εκθέσει τα χέρια του στο κρύο και μετά τα ζέστανε απότομα πλησιάζοντας τα σε κάποια πηγή θερμότητας.

Η απότομη αυτή εναλλαγή κρύου-ζέστης, προκαλεί αγγειοδιαστολή των περιφερικών δερματικών αιμοφόρων αγγείων την ιδια στιγμή που τα μεγαλύτερα αιμοφόρα αγγεία των δακτύλων είναι ακόμη στενωμένα από την αγγειοσύσπαση λόγω του κρύου. Η κατάσταση αυτή προκαλεί συμφόρηση στην αιματική κυκλοφορία, το αίμα δεν μπορεί να κυκλοφορήσει ελεύθερα και ακολουθεί εξαγγείωση του στους παρακείμενους ιστούς τους δέρματος με αποτέλεσμα την δημιουργία τοπικής φλεγμονής. Τα συμπτώματα διατηρούνται συνήθως δυο το πολύ εβδομάδες και παρέρχονται ακόμη και χωρίς καμμιά τοπική θεραπεία. Οι χιονίστρες (chilblains ή perniosis) αφορούν συνήθως γυναίκες, νεαρής ηλικίας, αδύνατες και ψυχολογικά ευαίσθητες. Μερικοί ανεβάζουν την συχνότητα της πάθησης σε ποσοστό 10% στο γενικό πληθυσμό.

Ατομα που ζουν σε περιοχές με αυξημένη υγρασία εμφανίζουν συχνότερα τη νόσο. Ασθενείς που παρουσιάζουν σακχαρώδη διαβήτη ή οι χιονίστρες τους διατηρούνται περισσότερο από 15 ημέρες και επιδεινώνονται ή επιμολύνονται πρέπει να ελεγχθούν αιματολογικά και να αποκλεισθεί η πιθανότητα παρουσίας μιας νόσου του κολλαγόνου. Η θεραπεία είναι βασικά προληπτική. Συστήνεται η διατήρηση των ευαίσθητων σημείων του δέρματος πάντα καλυμμένων και ζεστών. Για τις χιονίστρες των άκρων ποδών συστήνονται άνετα και μαλακά υποδήματα ιδιαίτερα εάν το άτομο έχει κάλους όπως και τοποθέτηση τολυπίων βάμβακος μεταξύ των δακτύλων. Συστήνεται ακόμη διακοπή του καπνίσματος. Για την αντιμετώπιση των συμπτωμάτων συστήνονται αλοιφές κορτικοστεροειδών και διάφορες lotions που πωλούνται στα φαρμακεία. Πολύ σπάνια θα χορηγηθεί αγγειοδιασταλτικό φάρμακο όπως η νιφεδιπίνη (Adalat).

Αθανάσιος Μπαδέκας – Ορθοπαιδικός Χειρουργός/Τραυματιολόγος, Αχιλλέας Ε.Γεωργιάδης – Ρευματολόγος

Leave a Reply